Review sách Deep Work – Cuốn sách khiến mình nhìn lại cách làm việc mỗi ngày

Mình biết tới Deep Work của Cal Newport trong một giai đoạn mà đầu óc lúc nào cũng bị phân tán. Mở laptop để làm việc nhưng cứ vài phút lại kiểm tra điện thoại, xem tin nhắn, lướt Facebook hay YouTube “một chút”. Cuối ngày cảm giác rất bận nhưng nhìn lại thì chẳng làm được bao nhiêu thứ thực sự quan trọng. Và cuốn sách này đánh đúng vào vấn đề đó. Điều mình thích ở Deep Work là tác giả không cố tạo động lực kiểu “hãy chăm chỉ hơn” hay “hãy kỷ luật hơn”. Ông phân tích khá thực tế về việc vì sao con người hiện đại ngày càng khó tập trung. Theo Cal Newport, deep work là trạng thái tập trung hoàn toàn vào một công việc mà không bị phân tâm. Khi ở trạng thái đó, khả năng suy nghĩ, học tập và tạo ra giá trị sẽ cao hơn rất nhiều. Nghe thì đơn giản nhưng đọc sách mới nhận ra việc tập trung sâu bây giờ khó thật. Chúng ta đã quen với việc bị ngắt quãng liên tục. Điện thoại rung một cái là cầm lên xem. Làm việc một lúc lại mở tab khác. Có những hôm mình ngồi trước màn hình cả ngày nhưng thời gian thật sự tập trung chắc chỉ được vài tiếng. Một ý trong sách khiến mình nhớ khá lâu là: Những gì quan trọng thường cần sự tập trung dài và yên tĩnh, nhưng phần lớn cuộc sống hiện đại lại đang đi ngược điều đó. Tác giả cũng nói khá nhiều về “shallow work” — những công việc hời hợt như check mail liên tục, họp quá nhiều hay multitasking. Đây là những thứ tạo cảm giác mình đang làm việc chăm chỉ nhưng thực tế lại không tạo ra nhiều giá trị. Mình thấy điều này rất đúng, nhất là với dân công nghệ hoặc làm việc trên máy tính. Có lúc mở cùng lúc 10 tab, vừa code vừa nghe nhạc vừa trả lời tin nhắn. Não lúc nào cũng trong trạng thái bận nhưng lại khó đi sâu vào bất kỳ việc gì. Điểm hay của sách là không chỉ nói lý thuyết mà còn có nhiều cách áp dụng thực tế. Ví dụ: * Chia riêng khung giờ chỉ để làm việc sâu * Tắt thông báo trong lúc làm * Hạn chế chuyển đổi giữa nhiều việc * Tập quen với sự “nhàm chán” thay vì cứ tìm dopamine nhanh từ điện thoại Có đoạn tác giả nói nếu một người không thể ngồi yên vài phút mà không cầm điện thoại lên thì khả năng tập trung dài cũng sẽ yếu dần theo thời gian. Đọc tới đó mình thấy khá đúng với bản thân. Sau khi đọc xong, mình bắt đầu thử dành vài tiếng mỗi ngày chỉ để làm một việc duy nhất. Ban đầu khá khó chịu vì đầu óc cứ muốn mở thứ khác lên xem. Nhưng khi tập trung được thật sự thì cảm giác làm việc khác hẳn. Mọi thứ nhanh hơn và đầu óc cũng đỡ mệt hơn nhiều. Mình nghĩ cuốn này hợp với những ai dễ mất tập trung hoặc cảm thấy bản thân đang “bận nhưng không tiến bộ”. Đặc biệt là sinh viên, lập trình viên, designer hay những người làm công việc cần suy nghĩ nhiều. Dù sách có vài đoạn hơi học thuật và lặp ý, nhưng overall vẫn là một trong những cuốn về năng suất đáng đọc nhất mà mình từng đọc.